Προτεινόμενα θέματα στην Ιστορία Κατεύθυνσης και την Βιολογία

Προτεινόμενα θέματα στην Ιστορία Κατεύθυνσης 

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ 

ΘΕΜΑ Α1 

Να δώσετε με συντομία το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών εννοιών:
α. Ελληνικό τυπογραφείο Τραπεζούντας.
β. Προσωρινή Κυβέρνησις Κρήτης.
γ. Κοινωνιολογική Εταιρεία.

Μονάδες 15 

ΘΕΜΑ Α2 
Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:

α. Η Τράπεζα της Ελλάδος πέτυχε σταθερές ισοτιμίες της δραχμής με τα ξένα νομίσματα, στηρίζοντας την έκδοση χαρτονομίσματος στη διχοτόμηση της δραχμής.
β. Το Λαϊκό Κόμμα μετονομάστηκε σε Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδος (ΚΚΕ) το 1924.
γ. Με την ανταλλαγή των πληθυσμών εντάθηκαν οι προστριβές μεταξύ Ελλάδας - Τουρκίας.
δ. Ο πρίγκιπας Γεώργιος υπέβαλε την παραίτηση του από την Αρμοστεία της Κρήτης στις 12 Σεπτεμβρίου 1906.
ε. Η Τραπεζούντα μέχρι το 1869 έλεγχε το 40 % του εμπορίου της Περσίας.

Μονάδες 10 

ΘΕΜΑ Β1 
Να αναφερθείτε στην περίοδο αρμοστείας του Αλέξανδρου Ζαΐμη.

Μονάδες 12 

ΘΕΜΑ Β2
α) Ποιες πολιτικές παρατάξεις πήραν μέρος στις εκλογές της 8ης Αυγούστου 1910;
β) Ποιο ήταν το εκλογικό αποτέλεσμα;

Μονάδες 13 

ΟΜΑΔΑ ΔΕΥΤΕΡΗ 

ΘΕΜΑ Γ1 
Με βάση τα παραθέματα που ακολουθούν και τις ιστορικές σας γνώσεις:
α) να εξηγήσετε τους στόχους που έθεσε ο Βενιζέλος σχετικά με τη διευθέτηση των ελληνοτουρκικών σχέσεων κατά τη διάρκεια της τελευταίας του πρωθυπουργίας.
β) να καταγράψετε το περιεχόμενο των διπλωματικών εγγράφων που επισφράγισαν την ελληνοτουρκική προσέγγιση του 1930.
γ) να αποτιμήσετε τις συμφωνίες αυτές από τη σκοπιά του Έλληνα πρωθυπουργού αλλά και των προσφύγων.

Κείμενο 1 
Ο Ελ. Βενιζέλος δεν ανήκεν εις την κατηγορίαν των ανθρώπων που εδίσταζον να αναλάβουν ευθύνας. Άλλωστε, όταν η Ελλάς είχε βαστάσει το βάρος της Μικρασιατικής καταστροφής, όταν είχεν υποστή τόσας θυσίας εις άψυχον και έμψυχον υλικόν, ποίαν αξίαν ημπορούσαν να έχουν μερικαί εκατοντάδες χιλιάδων λιρών, όταν δια της θυσίας αυτής επετυγχάνετο ένας ευρύτερος διακανονισμός των ελληνοτουρκικών σχέσεων, εγεφυρούτο το από αιώνων χάσμα μεταξύ των δύο λαών και το Αιγαίον πέλαγος μετετρέπετο από χωριστικόν όριον εις συνδέουσαν γέφυραν; Εάν ο Βενιζέλος δεν ανελάμβανε την ευθύνην της οριστικής εκκαθαρίσεως του κυκεώνος των οικονομικών διαμφισβητήσεων μεταξύ των δύο χωρών, εάν άφηνε τα πράγματα να κυλούν όπως προέβλεπαν αι μέχρι τότε συμβάσεις, αι ελληνοτουρκικαί σχέσεις καθημερινώς θα εδηλητηριάζοντο, η καχυποψία αμοιβαίως θα εγένετο εντονωτέρα, η προσφυγή εις τους εξοπλισμούς θα καθίστατο αναπόφευκτος, με αποτέλεσμα την επιβάρυνσιν της Ελλάδος δια ποσών θετικώς μεγαλύτερων από την αρνητικήν ζημίαν που υπέστη δια της παραιτήσεως από μιας αξιώσεως αμφιβόλου βασιμότητας. Το θέμα ήτο: Εσύμφερεν ή όχι την Ελλάδα να λησμονήση το παρελθόν και να επιδίωξη ειλικρινώς την αποκατάστασιν φιλικών σχέσεων με την Τουρκίαν; Εσύμφερεν ή όχι να μεταβληθή ο προαιώνιος εχθρός εις φίλον; Εφ’ όσον η απάντησις εις το ερώτημα τούτο θα ήτο καταφατική, η συμφωνία της 10ης Ιουνίου παρουσιάζετο ως το καλύτερον δυνατόν πρώτον βήμα δια την συμφιλίωσιν με την Τουρκίαν. Οι επικριταί, άλλωστε, του Βενιζέλου, όπως απέδειξεν η μετά ταύτα πολιτική των, επίστευον ότι η συμφωνία εκείνη ήτο κατά βάσιν ορθή. Το επιστέγασμα της επελθούσης συνεννοήσεως ήτο το ταξίδιον του Έλληνος πρωθυπουργού εις Άγκυραν, κατόπιν προσκλήσεως της τουρκικής κυβερνήσεως, και η υπογραφή του συμφώνου φιλίας, ουδετερότητας και διατησίας.

Γρ. Δάφνη, Η Ελλάς μεταξύ δύο πολέμων (1923-1940), τόμ. Β’, εκδ. Κάκτος, Αθήνα 1997, σσ. 66-68 

Κείμενο 2
"Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι οι περιουσίες που είχαν αφήσει οι Έλληνες στη Μικρά Ασία περιήλθαν, σύμφωνα με την ελληνοτουρκική συμφωνία του 1930, αυτόματα στο τουρκικό κράτος και συμψηφίστηκαν με τα αντίστοιχα δικαιώματα των Οθωμανών ανταλλαξίμων και του ελληνικού κράτους. Με βάση τα στοιχεία της εποχής η συνολική αξία των ελληνικών περιουσιών στην Τουρκία έφθανε τα 100 δισεκατομμύρια δραχμές ή 268 εκατομμύρια λίρες Αγγλίας. Παρόλα αυτά, ο Βενιζέλος, στα πλαίσια της συμφιλιωτικής πολιτικής του με την Τουρκία, δέχθηκε ότι οι περιουσίες των Τούρκων στην Ελλάδα ήταν ανώτερες (!) από εκείνες των Ελλήνων στην Τουρκία κατά 125 χιλιάδες λίρες Αγγλίας. Η εξήγηση που δόθηκε επίσημα ήταν ότι οι περιουσίες των Ελλήνων ήταν κυρίως κινητά κεφάλαια και ότι, συνεπώς, το μέγιστο μέρος από αυτά το είχαν συναποκομίσει μαζί τους οι πρόσφυγες, ενώ οι περιουσίες των Τούρκων ήταν κατά το μέγιστο μέρος αγροτικά κτήματα και ακίνητα. Παρά τη γενική κατακραυγή στην Ελλάδα, το συμφιλιωτικό πνεύμα με την Τουρκία επικράτησε και εγκρίθηκε από τη Βουλή η σχετική Σύμβαση."

Ιστορία Ελληνικού θνους , τόμος ΙΕ , σελ. 331 

Μονάδες 25 

ΘΕΜΑ Δ1 
Αξιοποιώντας τις ιστορικές γνώσεις σας και τις πληροφορίες που δίνονται στα ακόλουθα κείμενα, να παρουσιάσετε:
α) το περιεχόμενο της πολιτικής αντίληψης που ονομάστηκε «Βενιζελισμός»,
β) τις κύριες επιδιώξεις του βενιζελισμού, καθώς και τα βασικά κοινωνικά ερείσματα του.

Κείμενο Α 
Ως Βενιζελισμός ορίζεται ένα ευρύ κίνημα σε όλους τους τομείς της εθνικής ζωής, το οποίο αποτέλεσε το φορέα μιας συνεπούς και δυναμικής προσπάθειας καθολικού αστικού εκσυγχρονισμού της Ελλάδας, συνδυασμένου με μια ορισμένη αντίληψη της εθνικής ολοκλήρωσης και του περιεχομένου της Μεγάλης Ιδέας. Το πολιτικό περιεχόμενο του βενιζελισμού, η "ανόρθωση", συνίστατο στη στόχευση δημιουργίας ενός κράτους δικαίου, με σύγχρονες κοινωνικές, οικονομικές, διοικητικές λειτουργίες και ικανού να ενσωματωθεί οικονομικά και πολιτιστικά στη Δύση, να εξευρωπαϊστεί. Πρόκειται δηλαδή για μια προσπάθεια διαμόρφωσης της ελληνικής κοινωνίας στο πλαίσιο του καπιταλιστικού συστήματος και κατά τα πρότυπα των δυτικών φιλελεύθερων δημοκρατιών. Αυτός ο αστικός εκσυγχρονισμός και ο εξευρωπαϊσμός συνδυάζονται αδιάσπαστα από την πρώτη στιγμή, το 1910, με τον αλυτρωτισμό. Οι δύο στόχοι διαπλέχτηκαν και υπηρέτησαν ο ένας τον άλλο. Η εσωτερική οργάνωση, ο διοικητικός και πολιτικός εκσυγχρονισμός και η οικονομική ανάπτυξη της χώρας γίνονταν αντιληπτά ταυτόχρονα ως αίτια και αποτελέσματα της εδαφικής επέκτασης. Και τα δυο πάντως, και η εσωτερική ανόρθωση και η εδαφική επέκταση, υπηρετούν το στόχο της δημιουργίας ενός εκσυγχρονισμένου ευρωπαϊκού κράτους, ενσωματωμένου στην ιδεολογικοπολιτική και οικονομική πραγματικότητα που εξέφραζε η Δυτική Ευρώπη.

Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού, Ελληνική Ιστορία στο Διαδίκτυο 

Κείμενο Β
[...] Η ανεπανάληπτη δυναμική του βενιζελισμού πηγάζει από έναν εξίσου ανεπανάληπτο συνδυασμό αστικού εθνικισμού και αστικού εκσυγχρονισμού, σε αδιάσπαστη και διαλεκτική ενότητα. Από την πρώτη στιγμή, το 1910, ο εκσυγχρονισμός τέθηκε στην υπηρεσία της εθνικής ολοκλήρωσης. Με τη σειρά της, η εθνική ολοκλήρωση υπηρέτησε τον εκσυγχρονισμό μέχρι το τέλος, προσφέροντας την αναντικατάστατη πολιτική και ιδεολογική του νομιμοποίηση. [...] Αν πρέπει κανείς να διακρίνει δύο φάσεις, ίσης περίπου διάρκειας, είναι επειδή το περιεχόμενο της εθνικής ολοκλήρωσης άλλαξε αναγκαστικά και ριζικά μετά την Καταστροφή του 1922. Πριν, σήμαινε πρωταρχικά την απελευθέρωση των αλυτρώτων με την αντίστοιχη εδαφική επέκταση του εθνικού κράτους. Μετά, σήμαινε αποκλειστικά την αφομοίωση των πρώην αλυτρώτων ως Νέων Χωρών ή ως προσφύγων πια και την επίτευξη εθνικής ομοιογένειας και μιας νέας εθνικής ταυτότητας μέσα στα οριστικά πλέον κρατικά σύνορα. Έτσι, κατά την πρώτη ηρωική περίοδο του βενιζελισμού (1910-1920), ο αστικός εκσυγχρονισμός συναρθρώθηκε με τον αλυτρωτισμό, με ιδεολογικό επιστέγασμα τη Μεγάλη Ιδέα. Κατά τη δεύτερη περίοδο (1922-1932), ο αστικός εκσυγχρονισμός συναρθρώθηκε με την οικοδόμηση ενιαίου εθνικού κράτους, με ιδεολογικό επιστέγασμα την Αβασίλευτη Δημοκρατία στην οποία ο βενιζελισμός επιχείρησε να προσδώσει ευρύτερο ιδεολογικό και κοινωνικό περιεχόμενο.

Γ. θ. Μαυρογορδάτος, «Βενιζελισμός και αστικός εκσυγχρονισμός 

Μονάδες 25 

info

Ηρώων Πολυτεχνείου 76, Πεζόδρομος Δάσους, 210 53.22.202.

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΖΗΤΗΜΑ 1^ο

Α: Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση στις παρακάτω προτάσεις.

1. Αποικοδομητές, συνήθως, ονομάζονται οι οργανισμοί που:

α. είναι μικροί, όπως, τα βακτήρια και οι μύκητες

β. παράγουν ενέργεια για τα φυτά

γ. διασπούν τους νεκρούς καταναλωτές

δ. εξασφαλίζουν ενέργεια μετατρέποντας οργανικές ενώσεις σε ανόργανες

2. Το συμπλήρωμα είναι:

α. κατηγορία πρωτεϊνών που παράγεται από τα Β λεμφοκύτταρα

β. κατηγορία κυττάρων που συμμετέχει στην ανοσολογική απόκριση

γ. μια σειρά πρωτεϊνών που βρίσκονται στο πλάσμα και συμμετέχουν στη μη ειδική ανοσία

δ. κατηγορία κυττάρων που παράγουν τα αντισώματα.

3. Ο ίδιος ιός έχει τη δυνατότητα να μολύνει:

α. οργανισμούς που ανήκουν σε διαφορετικά είδη

β. όλα τα κύτταρα ενός ξενιστή.

γ. μόνο τα κύτταρα του ξενιστή που φέρουν ένα συγκεκριμένο υποδοχέα

δ. όλα τα παραπάνω.

4. Ο ευτροφισμός είναι ένα φαινόμενο το οποίο έχει ως αποτέλεσμα:

α. τον εμπλουτισμό των νερών με οξυγόνο.

β. την υπερανάπτυξη των υδρόβιων φυτών

γ. την αναβάθμιση των οικοσυστημάτων

δ. την αύξηση της παραγωγής των ιχθυοκαλλιεργειών.

5. Ο Δαρβίνος υποστήριξε ότι συμβαίνει η φυσική επιλογή γιατί:

α. υπάρχει ποικιλομορφία

β. υπάρχει ανταγωνισμός για την επιβίωση

γ. επιβιώνει ο καλύτερα προσαρμοσμένος

δ. έχει όλα τα παραπάνω.

Μονάδες 10

Β:Να βρείτε ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι λάθος και να γράψετε τη σωστή.

1. Το σύνολο των φυτικών και ζωικών οργανισμών ενός φυσικού περιβάλλοντος αποτελούν ένα οικοσύστημα. ( )

2. Το αντίσωμα ενώνεται με το αντιγόνο για το οποίο έχει παραχθεί λόγω της δυνατότητάς του να μετασχηματίζεται και να εγκολπώνει το αντιγόνο. ( )

3. Ένα άτομο χαρακτηρίζεται ως φορέας του HIV όταν το DNA του ιού μόνο εισέλθει σ’ ένα κύτταρο του. ( )

4. Ο πυρετός είναι ένας αποτελεσματικός μηχανισμός έναντι των παθογόνων βακτηρίων, αλλά όχι έναντι των ιών. ( )

5. Για τη διατήρηση ενός οικοσυστήματος αναγκαία είναι μόνο η ύπαρξη παραγωγών. ( )

6. Για τη δευτερογενή ανοσοβιολογική απόκριση είναι αναγκαία τα Τ βοηθητικά λεμφοκύτταρα μόνο. ( )

7. Η απεικόνιση των τροφικών σχέσεων που αναπτύσσονται ανάμεσα στους οργανισμούς ενός οικοσυστήματος γίνεται με τροφικές πυραμίδες. ( )

8. Ο ψηλός λαιμός της καμηλοπάρδαλης, σύμφωνα με το Δαρβίνο, είναι αποτέλεσμα της ανάγκης να τεντώνει το λαιμό της. ( )

9. Ο Λαμάρκ αναφέρει ως δύναμη εξέλιξης την «εσωτερική δύναμη» ενώ ο Δαρβίνος τη Φυσική επιλογή. ( )

10. Η βασική πηγή ενέργειας ενός οικοσυστήματος είναι τα αζωτούχα και τα φωσφορούχα λιπάσματα με τα οποία τροφοδοτείται από τον άνθρωπο. ( )

Μονάδες 15

ΖΗΤΗΜΑ 2^Ο

Α:Να αντιστοιχίσετε τους όρους που αναγράφονται στη στήλη Ι με τις έννοιες ή τις φράσεις που αναγράφονται στη στήλη ΙΙ. Για το σκοπό αυτό να γράψετε δίπλα από κάθε γράμμα της στήλης Ι τον αριθμό που ταιριάζει από τη στήλη ΙΙ (π.χ. Α-1)

1)

Ι Α. ...... Βοηθητικά Τ-λεμφοκύτταρα Β. ...... Αντισώματα Γ. ...... Φαγοκύτταρα Δ. ...... Β-μνήμης Ε. ...... Παθητική ανοσία

ΙΙ 1. Μεγάλη συγκέντρωση αντισωμάτων 2. Έτοιμα αντισώματα 3. Κατασταλτικά Τ-λεμφοκύτταρα 4. Ενεργοποίηση από μακροφάγα 5. Ανοσοσφαιρίνες 6. Ουδετερόφιλα 7. Συμπλήρωμα

Μονάδες 5

2)

Ι Α. ...... Ευτροφισμός υδάτων Β. ...... Βιοσυσσώρευση Γ. ...... Φωτοχημικό νέφος Δ. ...... Όξινη βροχή Ε. ...... Φαινόμενο θερμοκηπίου ΣΤ. .…Τρύπα του όζοντος

ΙΙ 1. Χλωροφθοράνθρακες 2. Άνοδος της θερμοκρασίας 3. Αζωτούχες και φωσφορούχες ενώσεις 4. Αύξηση της συγκέντρωσης μη αποικοδομούμενων ουσιών στα ανώτερα τροφικά επίπεδα 5. Πρωτογενείς και δευτερογενείς ρύποι 6. Οξείδια του θείου και του αζώτου

Μονάδες 6

3)

Ι Α. ...... Γένος Β. ...... Δαρβίνος Γ. ...... Είδος Δ. ...... Φυσική επιλογή Ε. ...... Λαμάρκ

ΙΙ 1. Επιβίωση του καλύτερα προσαρμοσμένου. 2. Ομάδα ατόμων που μπορούν να ζευγαρώνουν με επι- τυχία. 3. Είδη των οποίων τα άτομα εμφανίζουν κοινά χαρα-κτηριστικά . 4. Εξέλιξη των ειδών μέσω φυσικής επιλογής 5. Αρχή της κληρονόμησης των επίκτητων χαρακτη-ριστικών.

Μονάδες 5

Β: Επεξηγήστεμε σαφήνεια τα παρακάτω ζητούμενα.

1. Περιγράψτε έναν τρόπο με τον οποίο γίνεται η δέσμευση του ατμοσφαιρικού αζώτου από τα φυτά.

Μονάδες 5

2. Τι γνωρίζετε για το νόμο της χρήσης και της αχρησίας του Λαμάρκ;

Μονάδες 4

ΖΗΤΗΜΑ 3^ο

Α:Ποια προβλήματα δημιουργεί στους οργανισμούς η υπεριώδης ακτινοβολία;

Μονάδες 4

Β:Ποια είναι η κύρια διαφορά μεταξύ της ενεργητικής και της παθητικής ανοσίας; Τι γνωρίζετε για την παθητική ανοσία;

Μονάδες 6

Γ:Να διατυπώσετε τους διαφορετικούς ¨δρόμους¨ που ακολουθεί το νερό της βροχής κατά τον υδρολογικό κύκλο (ανταλλαγή νερού) μεταξύ ατμόσφαιρας και εδάφους.

Μονάδες 4

Δ:Δώστε ένα σαφή ορισμό για κάθε λέξη ή φράση που ακολουθεί:

Φωτοχημικό νέφος	Αντιβιοτικά
Μειξιολογικό κριτήριο	Τροφική Πυραμίδα	Υποχρεωτικά ενδοκυτταρικά παράσιτα
	Χυμική ανοσία

Μονάδες 8

Ε: Επεξηγήστε ποιες προϋποθέσεις χρειάζονται για τη διατήρηση ενός οικοσυστήματος;

Μονάδες 3

ΖΗΤΗΜΑ 4^ο

1. Απαντήστε στην ερώτηση το πολύ σε μια παράγραφο 12-14 γραμμών:

Μια κοινή πρακτική, που εφαρμόζεται στα νοσοκομεία για να βγουν οι φυ­σα­λίδες του αέρα από μια σύριγγα που περιέχει αντιβιοτικό, είναι να ωθείται μέ­ρος του υγρού περιεχομένου στον αέρα. Ένας μικροβιολόγος υπο­λόγισε ότι με αυτή την πρακτική, σε ένα μέσο νοσοκομείο, ελευθερώνονται περίπου 30 L αντιβιοτικού κάθε χρόνο. Με αυτόν τον τρόπο η διαδικασία αυτή συντελεί στην ανάπτυξη ανθεκτικών βακτηριακών στελεχών στα νοσοκομεία. Επεξηγήστε τη διαδικασία αυτή στηριζόμενοι στη θεωρία του Δαρβίνου.

Μονάδες 9

2. Από μετρήσεις που έγιναν σε μια λίμνη βρέθηκε ποσότητα μη βιο­δια­σπώ­μενου εντομοκτόνου ίση με 1mg/kgφυτοπλαγκτού, του οποίου η συνολική μάζα φθάνει τους 10.000 τόνους. Με δεδομένο ότι η τροφική αλυσίδα του οικοσυστήματος περιλαμβάνει το φυτοπλαγκτόν, το ζωοπλαγκτόν, τα ψάρια και τα παρυδάτια πτηνά και ότι τα παρυδάτια πτηνά ζυγίζουν όλα μαζί 10 τόνους να υπολογιστεί:

- Πόση ποσότητα (σε mg/kg) από αυτό το εντομοκτόνο αναμένεται να βρεθεί στα παρυδάτια πτηνά με την προϋπόθεση πως τρέφονται αποκλειστικά με ψάρια της λίμνης και πόση ποσότητα αυτού του εντομοκτόνου αναμένεται να βρεθεί σε ένα κιλό ψάρια

• Πως ονομάζεται το φαινόμενο αυτό; Επεξηγήστε.
• Να βρείτε την βιομάζα κάθε τροφικού επιπέδου και να σχηματίσετε την αντίστοιχη τροφική πυραμίδα.

Μονάδες 10

3. Ένας άνδρας προσβάλλεται συγχρόνως από δύο διαφορετικά μικρόβια, ένα βακτήριο και έναν ιό. Το ανοσοβιολογικό του σύστημα ενεργοποιείται και προχωρά σε ανοσοβιολογική απόκριση παράγοντας αντισώματα και για τα δύο μικρόβια. Επεξηγήστε που διαφέρουν και που είναι όμοια τα αντισώματα που δημιουργήθηκαν για τα δύο διαφορετικά παθογόνα μικρόβια.

Μονάδες 6

Καθηγητής: Νερούτσος Α.

Απαντήσεις στα προτεινόμενα θέματα Ιστορίας

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ 

ΘΕΜΑ Α1
α. Το ελληνικό τυπογραφείο, το οποίο εγκαταστάθηκε το 1880 στην Τραπεζούντα, συνέβαλε αποφασιστικά στην ανάπτυξη της εθνικής συνείδησης και την προετοιμασία ενός αγωνιστικού κλίματος για την αντικατάσταση του οθωμανικού καθεστώτος από ένα ελεύθερο και δημοκρατικό πολίτευμα. (σελ. σχ. Βιβλ. 248)
β. Στο μεταξύ, η επανάσταση είχε αποκτήσει ισχυρά ερείσματα σε όλη την Κρήτη. Οργανώθηκε «Προσωρινή Κυβέρνησις της Κρήτης» στο Θέρισο, με πρόεδρο τον Ελ. Βενιζέλο και υπουργούς τους Κ. Φούμη και Κ. Μάνο. Η κυβέρνηση προέβη στην έκδοση γραμματίων για εσωτερικό πατριωτικό δάνειο 100.000 δραχμών, οργάνωσε υπηρεσίες οικονομικών, συγκοινωνιών και διοίκησης, τύπωσε γραμματόσημα και εξέδιδε την εφημερίδα, «Το Θέρισo». Η χωροφυλακή, που υποστήριζε τον Πρίγκιπα, δεν ήταν σε θέση να ελέγχει τα πράγματα, καθώς μάλιστα πολλοί χωροφύλακες αυτομόλησαν προς τους επαναστάτες. (σελ. σχ. Βιβλ. 213-214)
γ. Τα αριστερά κόμματα αρχικά ήταν ομάδες με σοσιαλιστικές ιδέες, συνήθως ξένες προς την κοινωνική βάση στην οποία ήθελαν να απευθυνθούν, και αντιμετώπιζαν δυσκολίες συνεννόησης και κομματικής συσπείρωσης. Σοβαρότερη από όλες αυτές τις ομάδες ήταν η Κοινωνιολογική Εταιρεία, η οποία ξεκίνησε από μερικούς διανοούμενους ως αριστερός μεταρρυθμιστικός σύνδεσμος, με στόχο να προπαγανδίσει πολιτικές θέσεις και στη συνέχεια να ιδρύσει κόμμα. Επιζητούσε για όλα τα μέλη της κοινωνίας ισότητα ευκαιριών, κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής και διανομή των αγαθών ανάλογα με τις ανάγκες καθενός, πράγμα που θα μπορούσε να υλοποιηθεί με τη σταδιακή αναμόρφωση της οικονομίας και τη συνταγματική μεταβολή. Για να επιτευχθούν αυτοί οι στόχοι έπρεπε να οργανωθούν οι εργάτες σε επαγγελματικές ενώσεις και να ιδρύσουν κόμμα. (σελ. σχ. Βιβλ. 93)

ΘΕΜΑ Α2 
α. Λ
β. Λ
γ. Λ
δ. Σ
ε. Σ

ΘΕΜΑ Β1
Ο Αλέξανδρος Ζαΐμης, έμπειρος πολιτικός, πρώην πρωθυπουργός της Ελλάδας και μετέπειτα Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, ανέλαβε τα καθήκοντα του στις 18 Σεπτεμβρίου 1906. Η πολιτική ομαλότητα επανήλθε στην ταραγμένη Κρήτη και μια νέα περίοδος δημιουργίας εγκαινιάστηκε. Η οικονομία βελτιώθηκε, η δημόσια διοίκηση αναδιοργανώθηκε και καταβλήθηκε ιδιαίτερη φροντίδα για την οργάνωση της δημόσιας υγείας και της παιδείας. Το πιο σημαντικό είναι ότι οργανώθηκε για πρώτη φορά η Πολιτοφυλακή της Κρήτης, δηλαδή ο πρώτος στρατός του νησιού (1907), που εξελίχθηκε σε αξιόλογη δύναμη, όπως φάνηκε αργότερα στους Βαλκανικούς πολέμους 1912 - 1913. Η παρουσία των ξένων στρατευμάτων κατέστη πλέον περιττή και οι Μ. Δυνάμεις αποφάσισαν να εκκενώσουν την Κρήτη μέσα σε ένα χρόνο, με μόνη εγγύηση την ασφάλεια των μουσουλμάνων της νήσου. Ένα ευχαριστήριο Ψήφισμα της Κρητικής Βουλής (21 Μαΐου 1908) προς τις Μ. Δυνάμεις ήταν η επίσημη πολιτική πράξη της χειραφέτησης της Κρήτης από την προστασία των Μ. Δυνάμεων. Το νησί έπρεπε πλέον να κινείται με τις δικές του δυνάμεις στη διαχείριση του Κρητικού Ζητήματος. (σελ. σχ. Βιβλ. 216)

ΘΕΜΑ Β2 
α. Πριν από τις εκλογές της 8ης Αυγούστου 1910 δεν είχε συγκροτηθεί κανένα νέο μεγάλο κόμμα που να υποστηρίζει τις μεταρρυθμίσεις οι οποίες προτάθηκαν το 1909/1910. Φορείς των νέων ιδεών υπήρξαν ανεξάρτητοι υποψήφιοι, οι οποίοι είτε κατά μόνας είτε μαζί με άλλους, σε ανεξάρτητα ψηφοδέλτια, διεκδικούσαν τις ψήφους των δυσαρεστημένων με τα παλαιά κόμματα εκλογέων. Αυτοί οι ανεξάρτητοι πολιτικοί, με το γενικό σύνθημα της «ανόρθωσης», ανάλογα με την περιοχή που ήταν υποψήφιοι και τον πληθυσμό στον οποίο απευθύνονταν, εννοούσαν είτε την υλοποίηση των αιτημάτων των συντεχνιών, όπως εκφράστηκαν στα συλλαλητήρια του 1909, είτε την επίλυση του αγροτικού ζητήματος, με την παροχή γης στους ακτήμονες. Σε κάποιες εκλογικές περιφέρειες έθεσαν υποψηφιότητα σοσιαλιστές και για πρώτη φορά εμφανίστηκε η σοσιαλδημοκρατική «Κοινωνιολογική Εταιρεία». Τα παλαιά κόμματα συμμετείχαν στις εκλογές ως συνασπισμός.
β. Τα παλαιά κόμματα τελικά κέρδισαν τις περισσότερες έδρες στη Βουλή. Από τις 362 έδρες εξασφάλισαν 211, ενώ 29 έδρες κέρδισαν ανεξάρτητοι που ανήκαν στον πολιτικό χώρο των παλαιών κομμάτων και 122 ανεξάρτητοι εκσυγχρονιστές. (σελ. σχ. Βιβλ. 89)

ΟΜΑΔΑ ΔΕΥΤΕΡΗ 

ΘΕΜΑ Γ1 
[Για την απάντηση αξιοποιείται το κείμενο του σχολικού βιβλίου στη σελ. 161-162. Η ανάπτυξη της πηγής γίνεται με τη συνδυαστική μέθοδο. Οι πληροφορίες που αντλούνται από την πηγή δίνονται με πλάγια γράμματα]
α) Mετά την υπογραφή της Σύμβασης ανταλλαγής πληθυσμών και της Συνθήκης ειρήνης της Λοζάνης, οι σχέσεις της Ελλάδας με την Τουρκία δοκιμάζονταν κατά διαστήματα από εντάσεις. Ύστερα από διαπραγματεύσεις, τον Ιούνιο του 1925 υπογράφηκε η Σύμβαση της Άγκυρας και το Δεκέμβριο του 1926 η Συμφωνία των Αθηνών. Αυτές ρύθμιζαν τα επίμαχα θέματα, όμως δεν εφαρμόστηκαν ποτέ. Τον Αύγουστο του 1928 το κόμμα των Φιλελευθέρων κέρδισε τις εκλογές και σχεδόν αμέσως η νέα κυβέρνηση ξεκίνησε διαπραγματεύσεις που κράτησαν δύο χρόνια. Ο Ελ. Βενιζέλος επιθυμούσε τη διευθέτηση των οικονομικών διαφορών και την αναγνώριση του εδαφικού καθεστώτος μεταξύ των δύο χωρών. Όμως, σε κάθε προσπάθεια προσέγγισης με την Τουρκία, εμπόδιο στεκόταν η έντονα αρνητική στάση των προσφύγων.
Σύμφωνα με τον Γρ. Δάφνη και το βιβλίο «Η Ελλάς μεταξύ δύο πολέμων (1923- 1940)» ο Ελ. Βενιζέλος παρουσιάζεται ως μη διστακτικός στην απευθείας ανάληψη ευθυνών και ιδιαίτερα όσον αφορά στο θέμα της αμοιβαίας απόσβεσης των οικονομικών υποχρεώσεων μεταξύ των δύο χωρών, προκειμένου να επέλθει η προσέγγιση μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας. Εξάλλου όταν η Ελλάδα είχε ήδη υποστεί πολλές θυσίες σε άψυχο και έμψυχο υλικό, μικρή αξία έχουν μερικές εκατοντάδες χιλιάδες λίρες προκειμένου να επιτευχθεί ο διακανονισμός των ελληνοτουρκικών σχέσεων και το Αιγαίο να λειτουργήσει ως γέφυρα που συνδέει τους δύο λαούς. 
Εάν ο Βενιζέλος δεν αναλάμβανε να διευθετήσει τις οικονομικές διαφορές των δύο χωρών και κυλούσαν τα πράγματα όπως προέβλεπαν οι μέχρι τότε συμβάσεις, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις συνεχώς θα δηλητηριάζονταν και λόγω της αμοιβαίας υπαρκτής καχυποψίας η Ελλάδα θα επιβαρυνόταν με υπέρογκα χρηματικά ποσά για την αύξηση των εξοπλισμών. Ήταν συμφέρουσα, λοιπόν, η αποκατάσταση των φιλικών σχέσεων με την Τουρκία και η μεταβολή του προαιώνιου εχθρού σε φίλο. Επομένως η συμφωνία της 10ης Ιουνίου του 1930 ήταν το πρώτο βήμα προς αυτό το στόχο. Άλλωστε και οι επικριτές του Βενιζέλου πίστευαν στην ορθότητα εκείνης της συμφωνίας, όπως απέδειξε και η μετέπειτα πολιτική τους. Το επιστέγασμα αυτής της συνεννόησης ήταν το ταξίδι του Έλληνα πρωθυπουργού στην Άγκυρα, μετά από πρόσκληση της τουρκικής κυβέρνησης και η υπογραφή του συμφώνου φιλίας, ουδετερότητας και διαιτησίας. 

β) Στις 10 Ιουνίου 1930 υπογράφηκε η Συμφωνία της Άγκυρας που αποτελούσε το οικονομικό σύμφωνο μεταξύ των δύο χωρών. Τα κυριότερα σημεία του ήταν:
• Ρύθμισε το ζήτημα των Ελλήνων ορθοδόξων της Κωνσταντινούπολης και των μουσουλμάνων της Θράκης, καθώς και των «φυγάδων».
• Όριζε ότι οι ανταλλάξιμες μουσουλμανικές περιουσίες στην Ελλάδα και οι ελληνικές στη Τουρκία περιέρχονταν στην κυριότητα του Ελληνικού και Τουρκικού Δημοσίου, αντίστοιχα.
• Προέβλεπε αμοιβαία απόσβεση των οικονομικών υποχρεώσεων μεταξύ των δύο χωρών.
               Η συμφωνία ολοκληρώθηκε στις 30 Οκτωβρίου του ίδιου έτους με το Σύμφωνο φιλίας, ουδετερότητας και διαιτησίας, το Πρωτόκολλο για τον περιορισμό των ναυτικών εξοπλισμών και τη Σύμβαση εμπορίου, εγκατάστασης και ναυτιλίας. Με την τελευταία αυτή σύμβαση δόθηκε η δυνατότητα στους υπηκόους του καθενός από τα δύο κράτη να ταξιδεύουν ή να εγκαθίστανται (με κάποιους περιορισμούς) στο έδαφος του άλλου κράτους.

γ) Οι μεταγενέστερες εξελίξεις έδειξαν ότι οι προσδοκίες από τη λύση που δόθηκε σε κάποια ζητήματα με τις ελληνοτουρκικές συμφωνίες του 1930 διαψεύστηκαν. Βέβαια, για ένα μεγάλο διάστημα δεν σημειώθηκαν τριβές μεταξύ των δύο κρατών και δεν αμφισβητήθηκαν τα μεταξύ τους σύνορα. Αυτό ήταν και η βασική επιδίωξη του Έλληνα πρωθυπουργού. Ο συμψηφισμός όμως των ανταλλάξιμων, ελληνικών και μουσουλμανικών περιουσιών, προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων ανάμεσα στους πρόσφυγες. Με τη συμφωνία αυτή η κατά πολύ μεγαλύτερη περιουσία των ανταλλάξιμων Ελλήνων ορθοδόξων της Τουρκίας εξισώθηκε με την αντίστοιχη περιουσία των μουσουλμάνων της Ελλάδος. Σύμφωνα με την Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, με βάση στοιχεία της εποχής η συνολική αξία των ελληνικών περιουσιών στην Τουρκία έφθανε τα 100 δισεκατομμύρια δραχμές ή 268 εκατομμύρια λίρες Αγγλίας. Παρόλα αυτά ο Βενιζέλος, προκειμένου να πετύχει τη συμφιλίωση, δέχθηκε ότι οι περιουσίες των Τούρκων στην Ελλάδα ήταν ανώτερες από εκείνες των Ελλήνων στην Τουρκία κατά 125 χιλιάδες λίρες Αγγλίας. Η επίσημη εξήγηση σ’ αυτήν την αποδοχή ήταν ότι οι περιουσίες των Ελλήνων ήταν κυρίως κινητές και ότι, συνεπώς, τις είχαν μεταφέρει μαζί τους οι πρόσφυγες, ενώ οι περιουσίες των Τούρκων ήταν κατά το μέγιστο μέρος αγροτικά κτήματα και ακίνητα. Παρά τις αντιδράσεις όμως των προσφύγων εγκρίθηκε στη Βουλή η σχετική Σύμβαση. 
Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την παρακράτηση του 25% της προκαταβολής της αποζημίωσης από την Εθνική Τράπεζα και της άρνησης διακανονισμού των προσφυγικών χρεών, απομάκρυνε τμήμα του προσφυγικού κόσμου από την εκλογική βάση του κόμματος των Φιλελευθέρων και συνέβαλε στην ήττα του στις εκλογές του 1932 και του 1933.

ΘΕΜΑ Δ1
[Για την απάντηση αξιοποιείται το κείμενο του σχολικού βιβλίου στη σελ. 48-49. Η ανάπτυξη της πηγής γίνεται με τη συνδυαστική μέθοδο. Οι πληροφορίες που αντλούνται από την πηγή δίνονται με πλάγια γράμματα]
α) Στην περίοδο 1910-1922, κατά την οποία η Ελλάδα βρισκόταν σε συνεχή πολεμική ετοιμότητα, εμφανίστηκε μια νέα πολιτική αντίληψη, που εκφράστηκε με τον Ελευθέριο Βενιζέλο και ονομάστηκε συνοπτικά «Βενιζελισμός».
Σύμφωνα με το Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού, ως Βενιζελισμός ορίζεται ένα ευρύ κίνημα σε όλους τους τομείς της εθνικής ζωής, που αποτέλεσε το φορέα μιας συνεπούς και δυναμικής προσπάθειας καθολικού αστικού εκσυγχρονισμού της Ελλάδας, σε συνδυασμό με μια αντίληψη της εθνικής ολοκλήρωσης και του περιεχομένου της Μεγάλης Ιδέας.
Είναι δύσκολο να ορίσουμε με λίγα λόγια τι ακριβώς ήταν αυτή η πολιτική, στον οικονομικό όμως τομέα φαίνεται ότι ο Βενιζελισμός θεωρούσε το ελληνικό κράτος ως μοχλό έκφρασης και ανάπτυξης του ελληνισμού. Το ελληνικό κράτος δηλαδή έπρεπε να επιδιώξει την ενσωμάτωση του εκτός συνόρων ελληνισμού και, με ενιαία εθνική και κρατική υπόσταση, να διεκδικήσει τη θέση του στον τότε σύγχρονο κόσμο. Αυτό προϋπέθετε όχι μόνο θεσμικό εκσυγχρονισμό, που θα καθιστούσε το κράτος αποτελεσματικό και αξιόπιστο, αλλά και γενικότερη προσήλωση στην ιδέα της ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων του έθνους.
Όπως επισημαίνει και το Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού, το κύριο πολιτικό αίτημα του Βενιζελισμού, η «ανόρθωση», είχε ως στόχο τη δημιουργία ενός κράτους δικαίου, με σύγχρονες κοινωνικές, οικονομικές, διοικητικές λειτουργίες και ικανού να ενσωματωθεί οικονομικά και πολιτιστικά στη Δύση, να εξευρωπαϊστεί. Δηλαδή ο Βενιζελισμός ήθελε να διαμορφώσει την ελληνική κοινωνία στο πλαίσιο του καπιταλιστικού συστήματος και σύμφωνα με τα πρότυπα των δυτικών φιλελεύθερων δημοκρατιών. 
Ο αστικός εκσυγχρονισμός και ο εξευρωπαϊσμός συνδυάστηκαν αδιάσπαστα και από την πρώτη στιγμή, το 1910, με τον αλυτρωτισμό και υπηρέτησαν ο ένας τον άλλο. Η εσωτερική οργάνωση, ο διοικητικός και πολιτικός εκσυγχρονισμός και η οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας θεωρούνταν ταυτόχρονα τόσο αίτια όσο και αποτελέσματα της εδαφικής επέκτασης. Επιπλέον, τόσο η εσωτερική ανόρθωση όσο και η εδαφική επέκταση, σύμφωνα με το Βενιζελισμό, υπηρετούσαν το στόχο της δημιουργίας ενός εκσυγχρονισμένου ευρωπαϊκού κράτους, ενσωματωμένου στην ιδεολογικοπολιτική και οικονομική πραγματικότητα που εξέφραζε η Δυτική Ευρώπη.

β) Σύμφωνα με τον Γ. θ. Μαυρογορδάτο, η ανεπανάληπτη δυναμική του Βενιζελισμού πηγάζει από έναν εξίσου ανεπανάληπτο συνδυασμό αστικού εθνικισμού και αστικού εκσυγχρονισμού, σε αδιάσπαστη και διαλεκτική ενότητα. Αυτό σημαίνει ότι αμέσως μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον Ελευθέριο Βενιζέλο, το 1910, οι προσπάθειες εκσυγχρονισμού του ελληνικού κράτους τέθηκαν στην υπηρεσία της εθνικής ολοκλήρωσης. Το δίλημμα «εδαφική επέκταση ή εσωτερική ανάπτυξη», ξεπεράστηκε από τον Βενιζέλο. Το κάθε σκέλος του διλήμματος ήταν προϋπόθεση για την υλοποίηση του άλλου. Έτσι, ο εκσυγχρονισμός τέθηκε στην υπηρεσία της εθνικής ολοκλήρωσης και η εθνική ολοκλήρωση του πρόσφερε ιδεολογική και πολιτική νομιμοποίηση.
Ωστόσο, οι επιδιώξεις του βενιζελισμού διαφοροποιήθηκαν επειδή το περιεχόμενο της εθνικής ολοκλήρωσης άλλαξε αναγκαστικά και ριζικά μετά τη Μικρασιατική καταστροφή του 1922. Πριν την Μικρασιατική καταστροφή ο εκσυγχρονισμός του κράτους συνδέθηκε στενά με την απελευθέρωση των αλύτρωτων αδελφών υπό την επίδραση του Μεγαλοϊδεατισμού. Μετά, οι επιδιώξεις του έχασαν τη διάσταση της εδαφικής επέκτασης και περιορίστηκαν μόνο στην αφομοίωση των προσφύγων και την επίτευξη εθνικής ομοιογένειας και μιας νέας εθνικής ταυτότητας μέσα στα οριστικά πλέον κρατικά σύνορα. Όπως υπογραμμίζει ο Γ. θ. Μαυρογορδάτος κατά την πρώτη περίοδο του βενιζελισμού (1910-1920), ο αστικός εκσυγχρονισμός συνδέθηκε με τον αλυτρωτισμό, με ιδεολογικό επιστέγασμα τη Μεγάλη Ιδέα. Κατά τη δεύτερη περίοδο (1922-1932), ο αστικός εκσυγχρονισμός συνδέθηκε με τη δημιουργία ενιαίου εθνικού κράτους, αποβλέποντας κυρίως στη διακυβέρνηση του με το πολίτευμα της Αβασίλευτης ∆ημοκρατίας, στην οποία ο Βενιζελισμός επιχείρησε να προσδώσει ιδεολογικό και κοινωνικό περιεχόμενο.
Ο Βενιζέλος δεν ήταν μόνος στη διαδικασία διαμόρφωσης και υλοποίησης των νέων επιλογών. Συσπείρωσε γύρω του μια δραστήρια αστική τάξη που εξακολουθούσε ακόμα να πλουτίζει σε όλη τη λεκάνη της ανατολικής Μεσογεί­ου και που φιλοδοξούσε να κυριαρχήσει και πολιτικά στο χώρο όπου άπλωνε τις οικονομικές της δραστηριότητες. Κατά την περίοδο αυτή, υπήρχε ακόμα ι­σχυρή ελληνική οικονομική παρουσία στα λιμάνια της Νότιας Ρωσίας, στη λεκάνη του Δούναβη και το εσωτερικό της Ρουμανίας, στον Πόντο και τα μικρα­σιατικά παράλια, στην Κωνσταντινούπολη και τη Σμύρνη, τη Θεσσαλονίκη, την Αίγυπτο, το Σουδάν, την Αλεξάνδρεια. Όλος αυτός ο πλούτος μπορούσε να διασφαλιστεί μόνο μέσα από τη δημιουργία ενός ισχυρού εθνικού κέντρου, μιας περιφερειακής δύναμης ικανής να παρεμβαίνει και να προστατεύει τα συμφέροντα των πολιτών της. Επρόκειτο για ένα αίτημα αρκετά κρίσιμο, σε μια εποχή κατά την οποία πολλά εθνικιστικά κινήματα έκαναν αισθητή την παρουσία τους. Για τους λόγους αυτούς η Μεγάλη Ιδέα και οι προϋποθέσει της, ο εκσυγχρονισμός του κράτους, αποτέλεσαν ισχυρά ιδεολογικά, πολιτικά και οικονομικά ερείσματα για τη διεκδίκηση της Μεγάλης Ελλάδας με πιθανότητες επιτυχίας. Χαρακτηριστικό είναι ότι στα χρόνια αυτά της μεγάλης προσπάθειας οι προϋπολογισμοί του κράτους ήταν συνήθως πλεονασματικοί. Το 1911 τα έσοδα του προϋπολογισμού ήταν 240.000.000 και τα έξοδα μόνο 181.000.000 δραχμές, παρά τις αυξημένες στρατιωτικές δαπάνες.

Επιμέλεια: Παπαϊωάννου Ελισάβετ 

Απαντήσεις στα προτεινόμενα θέματα Βιολογίας

Ζήτημα 1

Α

1.δ ,2.γ , 3.γ , 4.β , 5.δ

Β

1 - Λάθος. Το σύνολο των φυτικών και ζωικών οργανισμών ενός φυσικού περιβάλλοντος και οι μεταξύ τους σχέσεις αποτελούν μια βιοκοινότητα.

2 - Λάθος. Το αντίσωμα ενώνεται με το αντιγόνο για το οποίο έχει παραχθεί λόγω της δυνατότητας του να ταιριάζουν όπως ένα κλειδί σε μια συγκεκριμένη κλειδαριά.

3 - Λάθος. Ένα άτομο χαρακτηρίζεται ως φορέας του HIV όταν το γενετικό υλικό του ιού έχει "μετατραπεί" σε δίκλωνο DNA( από μονόκλωνο RNA) και έχει συνδεθεί με το γενετικό υλικό (πυρηνικό DNA ) του κυττάρου ξενιστή.

4 - Λάθος. Ο πυρετός είναι ένας αποτελεσματικός μηχανισμός έναντι όλων των παθογόνων μικροοργανισμών.

5 - Λάθος. Για τη διατήρηση ενός οικοσυστήματος αναγκαία είναι η ύπαρξη όλων των οργανισμών: παραγωγών (αυτότροφοι), καταναλωτών (ετερότροφοι) και αποικοδομητών (ετερότροφοι).

6 - Λάθος. Για την δευτερογενή ανοσοβιολογική απόκριση είναι αναγκαία Τ-λεμφοκύτταρα μνήμης (βοηθητικά) και κυτταροτοξικά (εάν πρόκειται για καρκινικά κύτταρα ή κύτταρα μεταμοσχευμένων ιστών) ή κύτταρα μολυσμένα από ιό, και Β-μνήμης.

7 - Λάθος. Η απεικόνιση των ποσοτικών τροφικών σχέσεων που αναπτύσσονται ανάμεσα στους οργανισμούς ενός οικοσυστήματος γίνεται με τροφικές πυραμίδες.

8 - Λάθος. Ο ψηλός λαιμός της καμηλοπάρδαλης, σύμφωνα με τον Λαμάρκ, είναι αποτέλεσμα της ανάγκης να τεντώνει το λαιμό της για τροφή.

9. - Σωστό.

10. - Λάθος. Η βασική πηγή ενέργειας ενός οικοσυστήματος είναι ο ήλιος (ηλιακή ακτινοβολία).

Ζήτημα 2

Α. Αντιστοίχηση

1) Α - 4, Β - 5, Γ - 6, Δ - 1, Ε - 2

2) Α - 3, Β - 4, Γ - 5, Δ - 6, Ε - 2, ΣΤ - 1

3) Α - 3, Β - 4, Γ - 2, Δ - 1, Ε - 5

Β.

1. Βιολογική αζωτοδέσμευση ή Ατμοσφαιρική αζωτοδέσμευση.

Σελίδα 86 - Σχολικό Βιβλίο

2. 2η παράγραφο σελίδα 124 του Σχολικού Βιβλίου

Ο Λαμάρκ πίστευε ότι οι αλλαγές ... με αυτόν τον τρόπο τα ζώα αποκτούν νέα χαρακτηριστικά κατά τη διάρκεια της ζωής τους.

Ζήτημα 3

Α. Τα προβλήματα που δημιουργεί η υπεριώδης ακτινοβολία στους οργανισμούς είναι: Σελ. 105 Σχολικού Βιβλίου.

Β. Η κύρια διαφορά μεταξύ της Ενεργητικής και της Παθητικής ανοσίας αντίστοιχα, είναι που συντίθενται και παράγονται τα αντισώματα.

Ενεργητική Ανοσία: Τα αντισώματα συντίθενται και παράγονται από τον ίδιο τον προσβληθέντα οργανισμό. Ακόμη δημιουργούνται και παραμένουν κύτταρα μνήμης στο άτομο που προσβλήθηκε.

Παθητική Ανοσία: Το προσβεβλημένο άτομο (ενήλικο) δέχεται ορό έτοιμων αντισωμάτων που έχουν παραχθεί σε άλλο άτομο ή ζώο. Η δράση της παθητικής ανοσίας είναι άμεση, η διάρκειά της όμως παροδική ( δηλ. δε δημιουργούνται και δεν παραμένουν κύτταρα μνήμης).

Παθητική ανοσία έχουμε στον άνθρωπο είτε με φυσικό είτε με τεχνητό τρόπο.

Φυσικός τρόπος: Έτοιμα αντισώματα

1. περνούν από τη μητέρα στο έμβρυο μέσω πλακούντα κατά την κύηση και

2. από τη μητέρα στο νεογνό, μέσω μητρικού γάλακτος, κατά τον θηλασμό.

Τεχνητός τρόπος: Ορός έτοιμων αντισωμάτων τα οποία έχουν παραχθεί σε κάποιο άλλο άτομο ή ζώο.

Γ. Το τμήμα του υδρολογικού κύκλου που αφορά την ξηρά είναι περισσότερο πολύπλοκο (ανταλλαγή νερού μεταξύ ατμόσφαιρας και ξηράς), γιατί σ’ αυτήν οι πιθανές πορείες του νερού είναι περισσότερες. Το νερό που πέφτει στην ξηρά μπορεί: Σελ. 89 Σχολικού Βιβλίου μέχρι ....από το χερσαίο περιβάλλον.

Δ.

Φωτοχημικό νέφος:

Είναι το χαρακτηριστικό καφετί νέφος του Λος ΄Αντζελες που συχνά γίνεται αντιληπτό και στην ατμόσφαιρα της Αθήνας. Προκαλείται από την αντίδραση μιας σειράς ουσιών, οι οποίες παράγονται από τις μηχανές εσωτερικής καύσης (εργοστασίων, αυτοκινήτων, αεροπλάνων κ.α.), με το οξυγόνο της ατμόσφαιρας, κάτω από την επίδραση της ηλιακής ακτινοβολίας

ή

Πρωτογενείς ρύποι

Μονοξείδιο του άνθρακα επίδραση ηλιακής

Οξείδια του αζώτου + Οξυγόνο ακτινοβολίας Δευτερογενείς

Υδρογονάνθρακες ακτινοβολίας ατμόσφαιράς ρύποι

Όζον ΡΑΝ (νιτρικό

υπεροξυακετύλιο)

Αντιβιοτικά:

Χημικές ουσίες με αντιμικροβιακή δράση που παράγονται από βακτήρια, μύκητες και φυτά.

Μειξιολογικό κριτήριο:

Ένα από τα δύο κριτήρια κατάταξης των οργανισμών σε είδη.

Κριτήριο που περιλαμβάνει το σύνολο των διαφορετικών πληθυσμών ή το σύνολο όλων των οργανισμών που μπορούν να αναπαραχθούν μεταξύ τους και να αποκτήσουν γόνιμους απογόνους (διαδικασία αμφιγονίας).

Τροφική Πυραμίδα:

Οι τροφικές πυραμίδες αποτελούν απεικονίσεις των ποσοτικών σχέσεων που υπάρχουν μεταξύ των οργανισμών ενός οικοσυστήματος. Μια τροφική πυραμίδα αποτελείται από τροφικά επίπεδα (επάλληλα ορθογώνια ), σε καθένα από τα οποία περιλαμβάνονται όλοι οι οργανισμοί που τρέφονται απέχοντας "ίδιο αριθμό βημάτων" από τον ήλιο.

Υποχρεωτικά ενδοκυτταρικά παράσιτα:

Είναι οι ιοί. Αυτοί είναι ακυτταρικές μορφές ζωής, δηλαδή δε συνιστούν κύτταρο. Δεν έχουν δικό τους μεταβολισμό, ούτε δικά τους οργανίδια ή σωματίδια (ούτε ριβοσώματα για τη σύνθεση πρωτεϊνών) και δανείζονται τις διεργασίες αντιγραφής, μεταγραφής και μετάφρασης από τα κύτταρα των ξενιστών τους για να πολλαπλασιαστούν.

Χυμική ανοσία:

Ονομάζεται η διαδικασία κατά την οποία τα αντισώματα, που παράγονται ενάντια σε ένα συγκεκριμένο αντιγόνο, απελευθερώνονται μέσα στο αίμα και στη λέμφο, αντιδρούν με το αντιγόνο και το εξουδετερώνουν (η ολοκληρωτική τους συμβαίνει στα μακροφάγα).

Ε.

Οι προϋποθέσεις που χρειάζονται για τη διατήρηση ενός οικοσυστήματος είναι:

i) Η συνεχής είσοδος ενέργειας στο οικοσύστημα, γιατί κάθε οργανωμένη δομή απαιτεί συνεχή προσφορά ενέργειας.

Η πλειονότητα των οικοσυστημάτων του πλανήτη εισάγουν την απαραίτητη ενέργεια για τη διατήρηση της δομής τους με τη μορφή της ηλιακής ακτινοβολίας (αυτότροφα), ενώ κάποια με τη μορφή χημικών ενώσεων (ετερότροφα, πχ. μια πόλη με τη μορφή τροφίμων).

ii) Η διανομή αυτής της ενέργειας στους οργανισμούς του οικοσυστήματος ώστε να καλύπτουν αυτοί τις ανάγκες τους. Η διανομή ενέργειας γίνεται μέσω τροφικών σχέσεων που αναπτύσσονται μεταξύ των οργανισμών του οικοσυστήματος (ροή ενέργειας).

iii) Η ανακύκλωση των διάφορων χημικών στοιχείων ώστε να είναι αυτά συνεχώς διαθέσιμα στους οργανισμούς ενός οικοσυστήματος.

Ζήτημα 4ο

1. Η ανακάλυψη των αντιβιοτικών έφερε επανάσταση στην αντιμετώπιση των βακτηριακών λοιμώξεων. Παρόλα αυτά η αλόγιστη χρήση τους έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία στελεχών βακτηρίων που είναι ανθεκτικά στα αντιβιοτικά.

Το ίδιο συμβαίνει και στο νοσοκομείο όπου απελευθερώνονται περίπου 30 L αντιβιοτικού κάθε χρόνο με μια κοινή πρακτική που εφαρμόζεται για να βγουν οι φυσαλίδες του αέρα από μια σύριγγα που περιέχει αντιβιοτικό. Έτσι ωθείται μέρος του υγρού περιεχομένου στον αέρα. Στο νοσοκομείο υπάρχουν πολλά είδη βακτηρίων. Βάσει της θεωρίας του Δαρβίνου, τα άτομα ενός είδους δεν είναι όμοια. Στον πληθυσμό των κάθε είδους βακτηρίων, λόγω γενετικής ποικιλομορφίας, υπήρχαν βακτήρια ανθεκτικά σε κάποια αντιβιοτικά και άλλα που δεν ήταν. Έτσι, με τη συνεχή απελευθέρωση αντιβιοτικών σκοτώνονταν όσα βακτήρια δεν ήταν ανθεκτικά (φυσική επιλογή). Επιβίωναν όμως όσα βακτήρια είχαν ανθεκτικότητα σε αυτά. Τα τελευταία μεταβίβαζαν το χαρακτηριστικό αυτό (ευνοϊκό γνώρισμα για επιβίωση και πολλαπλασιασμό) στους απογόνους τους δημιουργώντας έτσι πληθυσμούς βακτηρίων ανθεκτικών στα αντιβιοτικά.

2. Τροφική αλυσίδα οικοσυστήματος.

Τροφικό

επίπεδο 1ο 2ο 3ο 4ο

Παραγωγοί Καταναλωτές Καταναλωτές Καταναλωτές

1ης τάξης 2ης τάξης 3ης τάξης

Φυτοπλαγκτόν * Ζωοπλαγκτόν Ψάρια Παρυδάτια

πτηνά

* Ροή ενέργειας. Ποιοτικές τροφικές σχέσεις ή σχέσεις καταναλισκόμενου - καταναλωτή.

Μετατροπή των τόνων σε kg

1tn = 1000kg

10.000tn = 10.000tn x 1000kg/tn = 10.000.000kg ή10⁷ kg

Τροφική Πυραμίδα Βιομάζας

Βιομάζα Ποσότητα Συγκέντρωση

kg mg mg/kg

10% 10⁴ 10⁷ 10³

10⁵ 10⁷ 10²

10%

10⁶ 10⁷ 10

10% 10⁷ 10⁷ 1

Μια μη βιοδιασπώμενη ουσία (εδώ το εντομοκτόνο) έχει την ιδιότητα να μη μεταβολίζεται - διασπάται από τους οργανισμούς, να μην αποβάλλεται με τις απεκκρίσεις τους αλλά να παραμένει στους ιστούς και να αυξάνεται η συγκέντρωσή της όσο ψηλότερα ανεβαίνουμε στα τροφικά επίπεδα.

Το φαινόμενο αυτό κατά το οποίο αυξάνεται η συγκέντρωση τοξικών χημικών ουσιών (μη βιοδιασπώμενες ουσίες) στους ιστούς των οργανισμών καθώς προχωρούμε κατά μήκος της τροφικής αλυσίδας ονομάζεται βιοσυσσώρευση.

3. Όπως κάθε κλειδί ανοίγει μια συγκεκριμένη κλειδαριά, έτσι και κάθε αντίσωμα συνδέεται εκλεκτικά με το συγκεκριμένο αντιγόνο που προκάλεσε την παραγωγή του.

Το μόριο του αντισώματος αποτελείται από 4 πολυπεπτιδικές αλυσίδες, 2 μεγάλες (ή βαριές) και 2 μικρές (ή ελαφριές). Οι αλυσίδες αυτές συνδέονται μεταξύ τους με ομοιοπολικούς δεσμούς και σχηματίζουν μια δομή που μοιάζει με σφεντόνα ή με το γράμμα Υ.

Η περιοχή του μορίου του αντισώματος που συνδέεται με το αντιγόνο ονομάζεται μεταβλητή περιοχή. Η μεταβλητή περιοχή ανάλογα με το σχήμα της, που οφείλεται στην αλληλουχία των αμινοξέων της, καθιστά ικανό το αντίσωμα να συνδέεται με ένα συγκεκριμένο αντιγόνο. Αντίθετα, το υπόλοιπο τμήμα του είναι ίδιο σε όλα τα αντισώματα και αποτελεί τη σταθερή περιοχή του. Έτσι στην περίπτωσή μας τα δυο αντισώματα θα έχουν την ίδια σταθερή περιοχή αλλά διαφορετική μεταβλητή, δηλαδή άλλη αλληλουχία αμινοξέων για τον ιό και άλλη για το βακτήριο.

by noreply@blogger.com (ΧΑΪΔΑΡΙ ΣΗΜΕΡΑ)
via ΧΑΪΔΑΡΙ ΣΗΜΕΡΑ

Μοιραστείτε το στο Google Plus

1ki1 news - ENA KI ENA news Αττική

Το 1ki1 News Group είναι πολυσυλλεκτικός διαδικτυακός τόπος που ανανεώνεται συνεχώς, όλο το 24ώρο, όλο τον χρόνο.